Sáng 30/4/1998: ba tiếng khóc chào đời và giọt nước mắt của người tiên phong đặt nền móng cho kỹ thuật TTTON tại Việt Nam
Hành trình lịch sử ấy bắt đầu từ năm 1984. Trong một chuyến công tác tại Bangkok (Thái Lan), BS Ngọc Phượng chứng kiến những phụ nữ hiếm muộn được làm mẹ nhờ kỹ thuật TTTON. Bà quyết tâm mang kỹ thuật này về Việt Nam, giữa lúc cả nước còn tập trung vào kế hoạch hóa gia đình và không ít người hoài nghi việc “trẻ sinh ra từ ống nghiệm”. Trong thời gian đi làm giáo sư thỉnh giảng ở Pháp, Bà tự tìm hiểu thêm về TTTON và dành dụm tiền mua từng cây kim hút trứng, từng ống nghiệm chuyên dụng, xin học bổng gửi bác sĩ đi đào tạo ở nước ngoài. Tháng 8/1997, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Pháp, những ca TTTON và chuyển phôi đầu tiên đã được thực hiện tại Việt Nam. Sau hơn mười năm kiên trì, nỗ lực, ước mơ mang TTTON về Việt Nam của bà đã trở thành hiện thực.
Và vào thời điểm gần 30 năm trước, ngày 30/4/1998, ba em bé TTTON đầu tiên của Việt Nam cất tiếng khóc chào đời tại TP.HCM: Mai Quốc Bảo, Phạm Tường Lan Thy và Lưu Tuyết Trân. Trong 3 bé này, Tuyết Trân là em bé ra đời sau cùng, lúc 9 giờ sáng, do chính tay BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng đỡ sinh.
Sau hơn mười năm ấp ủ, chuẩn bị, và công sức của rất nhiều người, mỗi tiếng khóc buổi sáng hôm ấy là một câu trả lời cho những ngày nỗ lực, lo lắng và cả những hoài nghi, áp lực từ nhiều phía… BS Phượng kể bà đã khóc trong buổi sáng ấy. Đến nay, đã gần ba thập kỷ trôi qua, mỗi lần nhớ lại ký ức năm đó bà vẫn không giấu được xúc động.
Mối nhân duyên giữa BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng và gia đình Tuyết Trân
Mối nhân duyên bắt đầu từ 28 năm trước, mẹ của Tuyết Trân là bà Trần Thị Bạch Tuyết, một thợ may ở Mỹ Tho (Tiền Giang), từng trải qua những năm tháng mòn mỏi mong con, bác sĩ khi đó chẩn đoán bà Tuyết cần phải làm TTTON mới có thể có con. May mắn chỉ thực sự mở ra khi vợ chồng bà trở thành những bệnh nhân đầu tiên được tiếp cận kỹ thuật TTTON. Toàn bộ chi phí khi ấy đều được miễn phí nhờ Bác sĩ Phượng đã đi gõ cửa từng nơi xin tài trợ từng liều thuốc tiêm cho người bệnh. Không phụ tấm lòng của người thầy thuốc và niềm tin mà vợ chồng bà đặt vào một kỹ thuật còn rất mới mẻ, bà Tuyết đã đậu thai ngay lần chuyển phôi đầu tiên.
Hơn ai hết, Bác sĩ Ngọc Phượng hiểu nỗi khổ của những người phụ nữ hiếm muộn thời ấy. Bà từng chứng kiến không ít người bật khóc trong phòng khám vì không có con, bị gia đình gây áp lực, gánh hết lỗi về mình. Với bà, việc bà Bạch Tuyết có con không chỉ là một ca điều trị thành công, mà là hạnh phúc của một gia đình sau nhiều năm chờ đợi.
Khi đứa bé chào đời, bà Tuyết quyết định đặt tên con là Tuyết Trân, chữ “Trân” được bà ví như “châu báu” của cuộc đời mình. Tiếc thay, niềm hạnh phúc trọn vẹn chưa được bao lâu, khoảng hai năm sau, chồng bà qua đời vì bạo bệnh. Kể từ đó, một mình bà lặng lẽ bươn chải bằng nghề thợ may nuôi Tuyết Trân khôn lớn. Suốt những năm tháng ấy, Bác sĩ Phượng chưa bao giờ rời xa hai mẹ con. Bà luôn giữ liên lạc, theo dõi Trân lớn lên, trưởng thành và xem Trân như cháu ngoại của mình.
Cuộc hội ngộ kỳ diệu sau gần ba thập kỷ tại phòng sinh
Bé Tuyết Trân năm nào nay đã lập gia đình và mang thai con đầu lòng tự nhiên, dễ dàng. GS. BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng cùng BS Triệu Thị Thanh Tuyền đã đồng hành và trực tiếp theo dõi thai kỳ cho Trân tại Phòng khám Ngọc Lan. Với Trân, mỗi lần đi khám không chỉ để kiểm tra sức khoẻ, mà còn là dịp gặp lại người bà đã gắn bó với gia đình mình suốt nhiều năm.
Năm đó, Bác sĩ Phượng dõi theo Tuyết Trân từ khi chỉ là một phôi thai nhỏ xíu. Giờ đây, trên kết quả siêu âm thai lại là đứa con của chính em bé TTTON ngày nào, đang lớn lên từng ngày trong bụng mẹ. Từng nhịp tim, từng hình ảnh nhỏ của cháu đều khiến bà xúc động, như cái cảm xúc gần 30 năm trước khi bà theo dõi thai cho mẹ của Tuyết Trân, một trong các trường hợp có thai bằng TTTON đầu tiên ở Việt Nam.
Sáng ngày 4/11/2026, Bác sĩ Ngọc Phượng trực tiếp thực hiện ca mổ sinh cho Tuyết Trân tại Bệnh viện Mỹ Đức, Phường Tân Bình, TPHCM. Lưu Tuyết Trân được mổ lúc 11 giờ 15 phút trưa ngày 4/11/2026, ê kíp đã thực hiện rạch da và lấy em bé ra sau 3 phút. Em bé cân nặng 3150gram, là bé trai, khóc tốt và da dẻ hồng hào, khỏe mạnh. Mẹ bé theo dõi sau mổ lấy thai sức khoẻ bình thường, ổn định. Sau khi em bé được thăm khám sơ sinh đã được thực hiện da kề da với mẹ.
Bà Bạch Tuyết cũng có mặt tại khoảnh khắc hạnh phúc đó. 28 năm trước, bà nằm trên bàn mổ chờ đón đứa con mong đợi bao năm. Lần này, bà đứng bên cạnh để đón cháu ngoại, trong vòng tay của cùng một người thầy thuốc mà bà luôn nhớ ơn suốt 30 năm qua.
Tiếng khóc chào đời sáng 4/11/2026 vọng lại tiếng khóc của buổi sáng 30/4/1998, như một vòng tròn khép lại trọn vẹn sau gần ba thập kỷ. 28 năm trước, đôi tay Bác sĩ Phượng đón Tuyết Trân trong sự thấp thỏm của một kỹ thuật nhiều người còn nghi ngờ. Hôm nay, cũng chính đôi tay ấy, lại đón con của Trân trong niềm xúc động vỡ oà của một hành trình đã được thời gian chứng thực. Các trẻ ra đời TTTON ra đời đầu tiên ở Việt Nam gần 30 năm trước giờ đã trưởng thành, lập gia đình và sinh con bình thường, khoẻ mạnh như bao nhiêu gia đình khác. Với Bác sĩ Ngọc Phượng, đó có lẽ là phần thưởng lớn nhất cho một đời theo đuổi giấc mơ mang hạnh phúc làm cha mẹ đến với những gia đình hiếm muộn Việt Nam.
