ThS. BS. Lê Phạm Thu Hà - Bộ môn Nhi ĐHYD TP.HCM

Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng những trẻ được sinh ra bằng phương pháp mổ bắt con có khả năng gia tăng nguy cơ béo phì, so sánh với anh chị em được sinh ra bằng phương pháp sinh qua ngả âm đạo. Phát hiện này có thể có những tác động rõ rệt lên gần 1,3 triệu ca sinh mổ bắt con mỗi năm ở Hoa Kỳ.
 

Nghiên cứu phát hiện ra rằng phương pháp sinh mổ bắt con
có thể làm tăng nguy cơ một trẻ trở nên béo phì khi trưởng thành.

Sinh mổ bắt con là tiến trình phẫu thuật phổ biến nhất tại Hoa Kỳ và chiếm 1/3 tổng số trường hợp sinh con trên thế giới. Nguy cơ thường gặp nhất cho trẻ sinh ra bằng phương pháp sinh mổ bắt con là các vấn đề về hô hấp, trong khi đó càng có nhiều bằng chứng gợi ý rằng những trẻ này cũng có thể gia tăng nguy cơ của các kết cục xấu khác cho sức khoẻ như người lớn.

Các nhà nghiên cứu đến từ Trường Sức khoẻ Cộng đồng Harvard T. H. Chan ở Boston, Massachusetts, Hoa Kỳ, mong muốn xác định xem liệu sinh mổ bắt con có liên quan tới béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên hay không bằng cách kiểm tra những người tham gia vào Nghiên cứu Tăng trưởng Hiện tại (Growing Up Today Study – GUTS), một nhóm lớn những người tham gia được theo dõi thông qua các bảng câu hỏi từ khi còn nhỏ cho tới giai đoạn thanh thiếu niên. Đối tượng than gia được lựa chọn từ 22.068 trẻ em được sinh ra từ 15.271 phụ nữ. Tổng cộng có 4.921 (22,3%) các trường hợp sinh sống bằng phương pháp mổ bắt con.

Các kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng phụ nữ sinh mổ bắt con có một chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn trước khi mang thai và tỏ ra nhạy cảm hơn với đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật cũng như tăng huyết áp gây ra bởi thai kỳ. Họ cũng đồng thời có nhiều khả năng hơn có sinh mổ bắt con trong một lần mang thai trước.

Theo các kết quả của nghiên cứu, được công bố trên tạp chí “JAMA Pediatrics”, phương pháp sinh mổ bắt con có liên hệ với nguy cơ tăng lên 15% của béo phì ở trẻ em, so với những trẻ được sinh ra bằng phương pháp sinh thường qua ngả âm đạo. Thêm vào đó, những trẻ được sinh ra bằng phương pháp mổ bắt con có khả năng trở nên béo phì nhiều hơn tới 64% khi so sánh với anh chị em được sinh ra bằng phương pháp sinh qua ngả âm đạo. TS. BS. Jorge E. Chavarro, cùng các đồng nghiệp cũng đồng thời tìm thấy rằng những trẻ trong nghiên cứu được sinh ra bằng phương pháp sinh qua ngả âm đạo có nguy cơ béo phì giảm tới 31% so với những trẻ có các bà mẹ đã từng sinh mổ bắt con nhiều lần.

Các tác giả của nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng nguy cơ béo phì tăng lên có thể là hậu quả của những khác biệt trong hệ vi khuẩn dạ dày ruột được thành lập lúc sinh. Những trẻ được sinh qua ngả âm đạo có thể nhận được sự tiếp xúc nhiều hơn với hệ vi khuẩn dạ dày ruột của mẹ so với những trẻ được sinh bằng phương pháp sinh mổ bắt con. Những trẻ được sinh ra bằng phương pháp sinh mổ bắt con được nhận thấy có nhiều vi khuẩn staphylococci - vi khuẩn gây ra nhiễm trùng – và ít bifidobacteria – vi khuẩn có thể khôi phục lại “vi khuẩn có lợi” trong ruột. Những trẻ này cũng đồng thời biểu hiện sự ít phong phú hơn về các loài vi khuẩn trong hệ vi khuẩn thường trú, điều này có liên hệ với một sự gia tăng nguy cơ thừa cân và béo phì về sau trong cuộc đời.

“Chúng tôi quan sát thấy một mối liên hệ giữa sinh mổ bắt con với nguy cơ tăng lên của béo phì ở thế hệ sau, điều này có thể tồn tại trong suốt giai đoạn đầu của tuổi trẻ” – các tác giả phát biểu. “Chúng tôi cũng đồng thời báo cáo lần đầu tiên, theo hiểu biết của chúng tôi, về hiệu quả bảo vệ của việc sinh thường qua ngả âm đạo sau khi sinh mổ bắt con trên béo phì ở thế hệ sau và một sự khác biệt có ý nghĩa thống kê trên nguy cơ béo phì giữa anh chị em được sinh ra bằng các phương thức sinh khác nhau” – họ bổ sung. “Các phát hiện này gợi ý rằng mối quan hệ trên có thể là một kết cục có hại thật sự của phương pháp sinh mổ bắt con mà các bác sỹ lâm sàng cũng như bệnh nhân nên cân nhắc khi xem xét sinh mổ bắt con trong trường hợp không có một chỉ định y khoa hoặc sản khoa rõ ràng”.
 
Nhóm nghiên cứu lưu ý rằng trong khi các thử nghiệm ngẫu nhiên quy mô lớn so sánh  phương pháp sinh mổ bắt con với sinh qua ngả âm đạo không thể thực hiện được do vấn đề y đức, cần thiết có nghiên cứu bổ sung từ các nghiên cứu hồi cứu quy mô lớn với các dữ liệu chất lượng cao về giai đoạn trước khi mang thai, khi mang thai và lúc sinh. Các dữ liệu này có thể cho phép các nhà nghiên cứu khảo sát xem liệu tỉ lệ gia tăng của béo phì có giúp diễn giải nguy cơ tăng lên của các kết cục có hại về chuyển hoá – tim mạch như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp hoặc bệnh lý tim mạch của những người được sinh ra bằng phương pháp mổ bắt con hay không.

(Nguồn: medicalnewstoday 9/2016)